Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu o anda yazmak iyi olur, zira hafıza kısa sürede kaybolur. Her çubuğu iki kez koklamak hatayı azaltır zira gürültülü yerlerde hafif notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri önceden netleştirmek işin temeli olur. Kriter netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece notlar birbirini destekler. Tadım esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa dikkat artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip hüküm vermek kolay yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla hafif ve net başlar elbette bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ve tonlar belirginleşir ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu yüzden sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınan yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı değerlendirme sağlar. Evrelerin geçişi çoğu zaman net değildir, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir ve tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur hâle getirir mutlaka sabit aydınlatma ve sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 hafif aromayı, 5 ise damakta baskın duran güçlü notayı gösterir böylece odak bölünmez ve not kalitesi artar. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda kalır hem de sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes yapmak gerekir diğer taraftan yarım puanlar vermek fazladan bir yük getirir. Skalayı her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan değerdir, zira ılımlı çubuklar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar anlamlı olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, yanışın hızını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin eşit gitmesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz yanma temposu ise tadı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde duman daha yavaş gelir ve aromalar daha geç belirir hem de bu hız tadın okunma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman tadı daha okunur kılar ama gücünü düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde tadarken önce dar çaplıyı ardından kalını içmek iyi olur. Bu şekilde yoğun aroma hafif olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan gelir: dildeki tat ve burnun duyduğu aroma oysa ikisi birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta küçük görünse de yorumları oldukça etkiler. Nefesi dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir mesela ılık bir nefes aromayı daha geniş gösterir. Short churchills yoğunluğu nasıl benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını net verir ayrıca burun tıkalıyken denenen tadımlar güvenilir sayılmaz. Romeo julieta short sports gibi ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha hızlı bırakır sert bir nefes ise ince notaları siler. Güç dilde düşük ama burunda yüksek olabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı körelir. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar açısından ilk adımda burundan gelen ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla dil kısmı da ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca öğün aralarında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce ılık su içmek yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills tadım notları benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en belirgin notayı dahi silik hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları bastırır üstelik çok soğuk içecekler damağı duyarsızlaştırır hem de aroma algısını azaltır. Beşli ince puro paketi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net görünür bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz nitekim tatlı içecekten sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Su ve kahve dışında çay de kullanılabilir; önemli olan içeceğin şekersiz kalmasıdır. Damak tazelendikten sonra birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan tadım çoğunlukla eksik sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Küçük çubuk ölçüsünde yanış hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir aralıkta kalır ayrıca ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak özen ister bu sebeple kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin ağırlığı daha fazladır. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü de kakao notasını çabucak gösterip sona erer çünkü geçiş uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki adet denemek tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle not almayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrıca kaydetmek yararlıdır. Boy küçüldükçe aroma ayrıntısı azalır, ama güç hissi aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir deneme aroma gücü konusunda güvenilir bir fikir vermez demek ki her deneme önceki denemenin üstüne inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ve zaman algıyı etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden ardından belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri tutmak işe yarar yoksa benzer notalar her seferinde yeniden öğrenilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu aynı kalıyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa geri dönüp bakmak gelişimi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını gösterir bu da boşa emeğe neden olur. Tarih, puro adı ile puan tabloya girilmelidir nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında ilginç sapmalar gösterir. Notlar birbirinden iki basamaktan çok fark çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap kokusu gibi bir not yeterli olur. Sonradan okunduğunda net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de notaların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu ikisini ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu net verebilir mesela ağır bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü tutar kaldı ki ağır bir içim aromasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek aroma sunabilir aksi durum de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki ürün içinde aroma farkı bulmak ince bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile tekrarlı not tutmayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kendi tercihiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada çubuk çabuk yanar ve keskin notalar abartılır bu sebeple ortam şartlarını de kayda geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda de çekiş tıkanır ve lezzet silikleşir sıcaklık de yaprağın yanma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. La prado nasıl içilir benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak yararlıdır yoksa farklı günlerde çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım daha doğru görülür değerlendirme günü planlarken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise algıyı bozar oysa asıl etken çoğu zaman ortamdaki nem ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde aynı odada yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir ortamda koku birikirse ikinci çubuğun aroması yanlış okunabilir. Kapı açıklığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı fazla sertse kül yapısı şaşar.